خواب دیدن

یکی از رخدادهای زندگی انسان "خواب دیدن" است. خواب پروسه ای است که طی آن حواسِ انسان ضعیف شده و از این نظر، به لحاظ عدم اشتغال حواس، به نوعی، مدیتیشن (فکر عمیق) است.

یک فرض آن است که خواب جمع آوری اتّفاقات روزانه و تجربه شده توسط شخص است که در خواب بر او ظاهر می شود. پیروی از این فرض منتهی می شود به اینکه خواب باید اولاً بدون ساختار بوده و ثانیاً دارای محتوای تصادفی باشد؛ به عبارت دیگر خواب باید متشکل از تکه هایی غیرمرتبط  باشد. این فرض باطل می شود اگر یادآوری کنیم که خواب ها دارای خطّ داستانی اند، یعنی خواب هر چند کوتاه دارای مکانِ وقوع، شخصیت و دیالوگ (یا گفتگو) است.

اگر خواب دارای خطّ داستانی است این داستان یا توسط شخص خواب بیننده، مثلاً در ذهن او، روایت می شود و در حالت خواب بر او ظاهر می شود، یا شخص راوی آن نیست. اگر شخص خود راوی خواب باشد باید تمامی حوادثِ خواب (شامل مکان ها، شخصیت ها و دیالوگ ها)، اگر نه کاملاً، ولی حداقل تا حدّی، برایِ او مانند نویسندۀ یک داستان قابل پیش بینی باشد.

شکّی نیست که در پاره ای موارد مکان ها و شخصیت ها در خواب برای شخص آشنا هستند ولی "دیدار" آن مکان یا شخصیت (کاراکتر) غیرمنتظره است. علاوه بر این، گفتگوها در خواب توسط خواب بیننده قابل پیش بینی نیست؛ آنچه توسط شخصیت ها (چه شخصیت های آشنا و چه شخصیت های ناآشنا و غریبه)، بخصوص در جوابِ خواب بیننده، گفته می شود متفاوت از انتظار و خارج از کنترل خواب بیننده است و گاهاً، جوابی به پرسش اوست.

خواب، اگر بنا به دلایلی که اشاره شد، داستانی روایت شده توسّط شخص در حالتِ خواب نیست، پس دارای وجود و حیاتی "مستقل از شخص" است. خواب از این دیدگاه دارای "شعور" بوده، و از این جنبه که دارای خطّ داستانی است هدفمند است. والله اعلم. 

 

توضیح تصویر: Jacob's Dream – El sueño de Jacob (1639) by Jose dé Ribera

/ 0 نظر / 6 بازدید